Toegangshek en kosterswoning NH Kerk

Inleiding

De oprijlaan met TOEGANGSHEK en de omstreeks 1925 gebouwde, naastgelegen KOSTERSWONING, vormen een waardevol kerkelijk ensemble met de Nederlands Hervormde kerk die aan het einde van de oprijlaan is gesitueerd en een rijksmonumentale status heeft. De oprijlaan voert van de weg Kolderveen naar de kerk, de KOSTERSWONING ligt aan de oostzijde aan het begin van de oprijlaan net achter het toegangshek. De oprijlaan is voorzien van waardevolle laanbeplanting in de vorm van beuken. De laan is genoemd naar Thijs van Urk die is gestorven in 1890 en een gedenksteen heeft in de kerk. Uit zijn nalatenschap zijn de beukenlaan, het toegangshek en de kosterswoning bekostigd. Het hekwerk verkeert nog in authentieke staat, de woning is op onderdelen gewijzigd.
De laan vormt een bijzondere uitdrukking van een de bewoningsgeschiedenis van een gebied waarbij de bewoningsas die eerst ter hoogte van de kerk was gelegen in de loop der tijd werd verplaatst naar het huidige Kolderveen.

Omschrijving

Het TOEGANGSHEK bestaat uit twee met roodbruine baksteen gemetselde zuilen met een geprofileerde bovenzijde en een gepleisterde dekplaat, hier bovenop een sierlijk geornamenteerde piron. Het smeedijzeren hek bestaat uit getordeerde spijlen. Aan de buitenzijde bevinden zich twee kwartronde smeedijzeren hekwerken met sierlijke krullen aan de uiteinden. Aan de oostzijde zit tussen de zuilen en het kwartronde hek accoladepoort van smeedijzer met een eigen toegangshek. Dit is de toegang tot het wandelpad naar de kerk. Het toegangshek is tweedelig en rechthoekig met sierlijke krulmotieven op de bovenzijde. De naam ‘Thijs van – Urklaan’ staat in het hekwerk.
De beukenlaan met aan weerszijden van de oprijlaan van oude walen, hoog opgaande beuken wordt aan beide zijden door een sloot en open veld/gebied begrensd. Aan de oostzijde loopt een separaat wandelpad (schelpen) beschermd door bosschages (opslag). Als waardevol historisch-geografisch element wordt de laan planologisch beschermd middels het vigerende bestemmingsplan.
De KOSTERSWONING ligt aan de westzijde van de oprijlaan. De woning heeft een samengestelde plattegrond met krimp en is deels onderkelderd, heeft een bouwlaag en een afgewolfd zadeldak deels belegd met grijze oude holle pan en deels met de bouletpan, een windveer en bakgoot op ankers, hemelwaterafvoer over de gevel, twee recente dakvensters en een uitkragend dak dat ondersteund wordt door korbelen en hanglijsten.
De gevels zijn opgetrokken in een bruine baksteen, de strekkenlagen boven de vensters in een met een bruine en gele baksteen gemetseld motief. De voorgevel (noord) wordt geleed door twee H-vensters op grijze afzaat en twee vierruits vensters in de topgevel. De krimp heeft een klein niet origineel vierkant venster. De oostelijke zijgevel wordt geleed door twee vensters en een deur met venster, de westelijke gevel door twee H-vensters, een met strekkenlaag, een zonder, een keldervenster, een vierkant niet origineel venster in de krimp en een dichtgemetseld deel. De achtergevel heeft hout als gevelbekleding.
Het gemetselde bijgebouw dat niet onder de provinciale bescherming valt, heeft een zadeldak met boulet pannen, windveren, twee grote openslaande opgeklampte deuren, een opgeklampte deur en een aangebouwd houten deel met een opgeklampte deur.

Waardering

Het complex met toegangshek en een naastgelegen kosterswoning is van algemeen provinciaal belang op grond van de volgende criteria:

Cultuurhistorische waarde

  • het complex met toegangshek en kosterswoning vertegenwoordigt cultuurhistorische waarde als complexonderdelen van een cultuurhistorisch waardevol religieus ensemble

Architectuurhistorische waarde

  • vanwege de waarde van het toegangshek en de kosterswoning in Ambachtelijk-traditionele stijl uit begin van de jaren twintig in Drenthe;
  • vanwege de esthetische kwaliteiten van het ontwerp;
  • vanwege het kenmerkende materiaalgebruik en de opvallende en zorgvuldige detaillering van het toegangshek en de kosterswoning in Ambachtelijk-traditionele stijl

Stedenbouwkundige/ensemble waarde

  • vanwege de betekenis van het complex met het toegangshek en de kosterswoning voortkomend uit de beeldbepalende ligging aan de doorgaande weg in het cultuurhistorisch waardevolle gebied Kolderveen
  • vanwege de betekenis van het toegangshek en de kosterswoning als essentiële onderdelen van een religieus complex dat als representant van het Drentse kerkelijke erfgoed in cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig opzicht van belang is;

Gaafheid

  • vanwege de hoge mate van gaafheid van het toegangshek en de redelijke mate van het exterieur van de kosterswoning
  • vanwege de waarde van het complex met toegangshek en kosterswoning in relatie tot de hoge mate van gaafheid van de stedenbouwkundige structuur en de redelijke mate van gaafheid van het bebouwingsbeeld van de omgeving in het cultuurhistorisch waardevolle gebied van Kolderveen

Zeldzaamheid

  • vanwege de hoge mate van zeldzaamheid van het complex met toegangshek en kosterswoning in de provincie Drenthe in relatie tot de voornoemde cultuurhistorische, architectonische en stedenbouwkundige kenmerken