Hallenhuisboerderij Zeijen
Inleiding
Omstreeks 1785 gebouwde HALLENHUISBOERDERIJ met STOOKHOK in een Ambachtelijk-traditionele bouwstijl. Bij een grote verbouwing in 1979 is de deur die oorspronkelijk in de voorgevel aanwezig was verwijderd ten behoeve van een extra venster. Ook de twee zoldervensters zijn hierbij vergroot. Tegen de achter(oost)gevel stond voorheen een houten uitkubbing met de functie van wagenberging. Deze uitkubbing is in 1979 verwijderd. De in baksteen opgetrokken achtergevel kwam hierbij in het zicht. Ook is een extra gevelopening met glas aangebracht. De gevel aan de tuinzijde is opnieuw opgemetseld en van een gewijzigde indeling voorzien. De gevel aan de straatzijde is nog vrijwel intact. De bouwsporen zijn nog her en der in het metselwerk terug te vinden. De boerderij heeft een opvallende ligging aan op de kop van de brink en aan de achterzijde vrij uitzicht over de es. De originele keienbestrating is nog gedeeltelijk aanwezig. Ondanks de verbouwingen heeft het pand haar agrarische karakter weten te behouden.
Omschrijving
De uit 1 bouwlaag bestaande HALLENHUISBOERDERIJ op samengestelde plattegrond is opgetrokken in een rood/bruine baksteen en wordt gedekt door een aan de achterzijde afgewolfd rieten zadeldak. Op de westzijde van het dak een boven de topgevel geplaatste gemetselde nokschoorsteen met uitkragende rand; aan de achterzijde op de oostelijke nok een uilenbord met makelaar.
De gevels worden geleed door 6-ruits schuifvensters onder rollaag; houten onderdorpel. In de topgevel 4-ruits zoldervensters onder rollaag. Tussen de uitkubbingen aan de noordelijke zijgevel bevinden zich dubbele opgeklampte inrijdeuren met geïntegreerde loopdeur. In het voormalige bedrijfsgedeelte getoogde gietijzeren 4-ruits stalvensters onder rollaag. Verder zijn in de gevel smeedijzeren staafankers aangebracht.
Aan de zuidzijde van de boerderij bevindt zich een STOOKHOK op rechthoekige plattegrond die is opgetrokken in rode baksteen wordt geleed door getoogde smeedijzeren 4-ruits vensters en een opgeklampte deur. Het stookhok wordt gedekt door een zadeldak belegd met gesmoorde platte Muldenpan, een gemetselde nokschoorsteen met schoorsteenbord en windveer.
De entree bevindt zich bij de krimp in de noordelijke zijgevel van het woongedeelte en bestaat uit een opgeklampte deur; natuurstenen onderdorpel en neut; geprofileerd kalf; 3-ruits bovenlicht (niet origineel) onder rollaag. De huidige entree is gesitueerd in de zijbaander.
Waardering
Het complex van hallenhuisboerderij van relatief beperkte afmetingen (keuterij) met stookhok is van algemeen provinciaal belang op grond van de volgende criteria:
Cultuurhistorische waarde
- vanwege de waarde van het boerderijcomplex als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het Drentse boerenbedrijf en in het bijzonder van de esontginningen, hoofdthema binnen de agrarische ontwikkeling in de Drentse zandgebieden
Architectuurhistorische waarde:
- vanwege de waarde van de hallenhuisboerderij van relatief beperkte afmetingen (keuterij) met stookhok als bijzondere uitdrukking van boerderijarchitectuur in Ambachtelijk-traditionele stijl in Drenthe;
- vanwege de esthetische kwaliteiten van het boerderijcomplex;
- vanwege het kenmerkende materiaalgebruik en de zorgvuldige detaillering van boerderij en het stookhok.
Stedenbouwkundige/ensemble waarde
- vanwege de betekenis van het boerderijcomplex voortkomend uit de in historisch-functioneel opzicht kenmerkende en bovendien zeer beeldbepalende situering aan de rand van de es en op de kop van de belangwekkende brink van het Drentse esdorp en de ruimtelijk-visuele relatie met omliggende historische agrarische bebouwing;
- vanwege de betekenis van de boerderij en het stookhok als essentiële onderdelen van het gehele boerderijcomplex dat als representant van het historische Drentse boerenbedrijf in cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig opzicht van belang is.
Gaafheid
- vanwege de redelijke mate van gaafheid van het exterieur van de boerderij en het stookhok;
- vanwege de vanwege de waarde van de boerderij in relatie tot de hoge mate van gaafheid van de omliggende stedenbouwkundige structuur en het bebouwingsbeeld van het cultuurhistorisch waardevolle esdorp Zeijen.
Zeldzaamheid
- vanwege de redelijke mate van zeldzaamheid van de boerderij in de provincie Drenthe in relatie tot de voornoemde cultuurhistorische, architectonische en stedenbouwkundige kenmerken.