Villaboerderij Ruinerwold
Inleiding
Een omstreeks 1910 gebouwde VILLABOERDERIJ in Overgangsarchitectuur met kenmerken van de Chaletstijl en de Art Nouveau. De villaboerderij vormt een beeldbepalend onderdeel van het agrarische bebouwingslint aan de Haakswold, binnen het cultuurhistorisch waardevolle agrarische gebied rond Ruinerwold. De boerderij ligt tegenover de dwarshuisboerderij Haakswold 15 die eveneens is aangewezen als provinciaal monument. Het sterk teruggerooide, vrijstaande pand heeft een erfinrichting die bestaat uit gazon rondom met aan de voorzijde langs de oprijlaan enkele oude bomen. Aan het begin van de oprijlaan twee nieuw opgemetselde forse hekpijlers met daartussen een niet origineel smeedijzeren toegangshek.
Opmerkelijk zijn de relatief beperkte afmetingen van de schuur in verhouding tot het forse voorhuis; waarschijnlijk is de boerderij gebouwd in opdracht van een veehandelaar.
Omschrijving
De uit 2 bouwlagen bestaande en gedeeltelijk onderkelderde VILLABOERDERIJ is opgetrokken in een rood/bruine baksteen, rondom het woonhuis op een gemetselde plint onder oranje geglazuurde afzaat. Het woonhuis wordt gedekt door een overkragende, samengestelde kap, in hoofdvorm een schilddak. Ddakkapel oostelijk en zuidelijk dakschild; lessenaarsdak; rood geglazuurde Tuiles du Nord; windveer. Gemetselde schoorstenen op oostelijk en westelijk dakschild met schoorsteenkap in de vorm van een ‘huisje’; keramiek pirons. Twee originele schoorstenen zijn van oostelijk dakschild verwijderd. Geprofileerde houten bakgoot op gedecoreerde houten klossen; niet origineel dakvenster in noordelijk dakschild.
De gevels worden geleed door H-vensters en samengestelde vensters; deels onder decoratief gepleisterde latei onder rood geglazuurde rollaag; geglazuurde rood-oranje-rode banden; 2-ruits liggende keldervensters onder latei in de achtergevel.
Aan de achterzijde een platte aanbouw waarin de achterentree; bovenlicht boven platte dak in de achtergevel woonhuis.
Driekantige erker met risaliserende en breder wordende opbouw met topgevel aan rechterzijde van de voorgevel, op de hoeken rustend op gepleisterde afgeronde blokken; windveer; makelaar. Verhoogd middenrisaliet westgevel; dubbele staande 2-ruits vensters met 2-ruits bovenlicht voorzien van gekleurd glas-in-lood; natuurstenen lekdorpel; decoratieve latei onder rood geglazuurde rollaag; zadeldak belegd met rood geglazuurde Tuiles du Nord.
De entree ligt iets teruggelegen in het midden van de voorgevel en bestaat uit een houten paneeldeur met decoratieve roedenverdeling; houtsnijwerk; gekleurd glas-in-lood; bovenlicht; natuurstenen briefopening; natuurstenen onderdorpel en neut; terrazzo mozaïek stoep tussen natuurstenen banden.
De tegen de noordoost hoek aangebouwde schuur is opgetrokken in rood/bruine baksteen op een grijs gepleisterde plint en wordt gedekt door een wolfdak belegd met zwart geglazuurde Tuiles du Nord; deels onderkelderd. Westelijke gevel wordt geleed door zijbaander met paneeldeuren voorzien van twee 6-ruits venstersr; 4-ruits bovenlicht met bewerkte houten tussenstijlen; getoogde gietijzeren 6-ruits vensters onder rollaag met gemetselde lekdorpel. Achterzijde dubbele opgeklampte wagendeuren onder gemetselde liggende ellipsboog voorzien van neggeblokken; opgeklampte deur met zij- en bovenlicht in samengesteld rondboogkozijn; opgeklampte deur met liggend bovenlicht onder hanenkam, opgeklampte deur onder hanenkam; 2 getoogde 6-ruits ijzeren vensters onder rollaag; getoogd 4-ruits venster onder rollaag. Uilenbord is verwijderd. Oostelijke gevel wordt geleed door vier opgeklampte mestdeuren met gemetselde onderdorpel; twee getoogde 6-ruits ijzeren vensters met gemetselde lekdorpel; 2 rechtgesloten 9-ruits vensters;
keldervenster met ijzeren traliewerk; vierkant 4-ruits venster met houten lekdorpel onder gepleisterde wenkbrauw; twee liggende 8-ruits vensters met houten lekdorpel onder gepleisterde wenkbrauw. Zuidgevel schuur met hoge baander als in de westelijke zijgevel onder latei en rollaag; paneeldeur met 8-ruits venster onder latei en rollaag; lage baander met paneeldeuren voorzien van 4-ruits venster onder latei en rollaag; vier 9-ruits vensters onder latei en rollaag; zolderluik betsaande uit twee opgeklampte deuren met tussenstijl onder latei en rollaag.
Waardering
De villaboerderij is van algemeen belang voor de provincie Drenthe op grond van de volgende criteria:
Cultuurhistorische waarde
- vanwege de waarde van de relatief forse boerderij met varkensschuur en hekwerk als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het Drentse, gemengde boerenbedrijf omstreeks 1910
Architectuurhistorische waarde
- als bijzondere uitdrukking van een boerderij uit omstreeks 1910 met voorhuis in de vorm van een villa in Overgangsarchitectuur met kenmerken van de Chaletstijl en de Art Nouveau
- vanwege de esthetische kwaliteiten van de boerderij op een ruim erf
- vanwege het kenmerkende materiaalgebruik en de zorgvuldige detaillering van de boerderij Overgangsarchitectuur met kenmerken van de Chaletstijl en de Art Nouveau
Stedenbouwkundige/ensemble waarde
- vanwege de beeldbepalende ligging van de boerderij met op een ruim erf aan de doorgaande weg in het cultuurhistorisch zeer waardevolle agrarische gebied rond Ruinerwold
- vanwege de ensemblewaarde met de tegenoverliggende villaboerderij Haakswold 15 die eveneens is aangewezen als provinciaal monument
Gaafheid
- vanwege de zeer hoge mate van gaafheid van de boerderij
- vanwege de waarde van de boerderij in relatie tot de hoge mate van gaafheid van de stedenbouwkundige structuur en het bebouwingsbeeld in het cultuurhistorisch zeer waardevolle agrarische gebied rond Ruinerwold
Zeldzaamheid
- vanwege de redelijke mate van zeldzaamheid van de villaboerderij in de provincie Drenthe in relatie tot de voornoemde cultuurhistorische, architectonische en stedenbouwkundige kenmerken