Herenhuis Assen
Inleiding
Omstreeks 1905 in Overgangsarchitectuur gebouwd HERENHUIS met Art Nouveau invloeden. Langs de voortuin aan de Bosstraat staat nog een gedeelte van het originele ijzeren HEKWERK in Art Nouveau-stijl. Het dubbele woonhuis is beeldbepalend gesitueerd op de hoek van de Beilerstraat/Bosstraat en maakt deel uit van een gevelwand met woningen uit dezelfde periode en met vergelijkbare stijlkenmerken tegenover het Asserbos.
Omschrijving
Het HERENHUS op rechthoekige plattegrond bestaat aan de voorzijde uit twee, aan de achterzijde uit drie bouwlagen. De geveldelen van nr. 153 en nr. 155 verschillen onderling sterk van elkaar, zowel qua vormgeving als materiaalgebruik. De gevel van nr. 153 is opgetrokken in bruin/rode baksteen en de achtergevel (oostzijde) is tot en met de eerste verdieping wit gepleisterd.
De gevel van nr. 155 is opgetrokken in rode verblendsteen, terwijl de achterzijde deels wit gepleisterd en deels wit geschilderd is. Beide wooneenheden hebben de hardstenen plint en gevelaccenten als speklagen, lateien en sluitstenen met elkaar gemeen.
Het geheel wordt gedekt door een samengestelde kap die is opgebouwd uit een afgeknot schilddak, waarbij de topgevel van nr. 153 een zadeldak en de topgevel van nr. 155 een tentdak heeft. De kap is gedekt met bruin geglazuurde platte en gegolfde (linker dakschild) Friese pannen; uitkragende houten bakgoot op klossen; geprofileerde daklijst langs afgeknot schilddak. Op het westelijk dakschild aan weesrzijden van de tuitgevel een kliene trapeziumvormige dakkapel onder zinken zadeldakje. Op het zuidelijk dakschild twee van bruine baksteen gemetselde schoorstenen met uitkragende rand, waarvan de voorste met siermetselwerk van verblendsteen.
Het risaliserende rechter geveldeel van nr.153 bestaat uit een tuitgevel met hardstenen deklijsten en hals. Op de verdieping een houten balkon met houten balustrade en porte brisee, zijlichten en bovenlichten onder natuurstenen latei.
De gevels van nr. 153 worden geleed door H-vensters onder getoogde natuursteen latei; natuursteen speklaag; van rode verblendsteen gemetselde band. In de top van de tuitgevel een T-venster met lagere zijlichten onder verspringende natuursteen latei.
De entree van nr. 153 is gelegen in de linker travee en bestaat uit een geprofileerde houten paneeldeur; getoogd 3-ruits venster; koperen briefopening in de deur; koperen trekbel; geprofileerd kalf;bovenlicht en zijlichten met lager bovenlicht voorzien van gekleurd glas-in-lood; natuursteen latei/speklaag, onderdorpel, neut en stoep; stoep met smeedijzeren rooster waaronder kelderraam.
Het risaliserende geveldeel van nr. 155 heeft een afgeplatte topgevel met daarop een tentdakje onder pannen en een keramische piron; windveer; klimmende houten gevelbekleding; zuidzijde gemetseld fries van rode verblendsteen.
Tegen de westelijke voorgevel op de verdieping een houten balkon; houten balustrade; porte brisee met getoogd bovenlicht onder segmentboog met natuursteen sluitsteen; 2 lagere zijlichten met bovenlicht onder natuursteen latei.
De gevel wordt geleed door getoogde H-vensters onder segmentboog met natuursteen sluitsteen; natuursteen onderdorpel. In topgevel dubbel openslaand venster met getoogd bovenlicht en zijlichten.
De entree is gelegen in het linker travee van nr. 155 en bestaat uit een in Art Nouveau-stijl gedecoreerde houten paneeldeur met aan boven- en onderzijde getoogd venstertje; koperen brievenbus in deur; koperen trekbel; getoogd bovenlicht met gekleurd glas-in-lood onder segmentboog met natuursteen sluitsteen; twee zijlichten met gekleurd glas-in-lood onder natuursteen latei; natuursteen lekdorpel, onderdorpel, neut en stoep; stoep met smeedijzeren rooster waaronder keldervenster.
De zuidelijke zijgevel heeft een gepleisterde plint en twee getoogde vensters onder segmentboog.
Tegen de achtergevel zijn serres aangebracht met staande vensters op plint, waarvan de bovenlichten voor een deel nog zijn voorzien van de oorspronkelijke roedenverdeling.
Waardering
Het dubbele herenhuis is van algemeen provinciaal belang op grond van de volgende criteria:
Cultuurhistorische waarde
- het dubbele herenhuis met bijbehorende hekwerk vertegenwoordigt cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van de huisvesting van de stedelijke burgerij in Drenthe
Architectuurhistorische waarde
- vanwege de waarde van het dubbele herenhuis met bijbehorende hekwerk uit circa 1905 als bijzondere uitdrukking van woonhuisarchitectuur in Overgangsarchitectuur met invloeden uit de Art Nouveau in Drenthe;
- vanwege de esthetische kwaliteiten van het ontwerp;
- vanwege het kenmerkende materiaalgebruik en de zorgvuldige detaillering in Overgangsarchitectuur met invloeden uit de Art Nouveau
Stedenbouwkundige/ensemble waarde
- vanwege de bijzondere betekenis van het woonhuis voortkomend uit de beeldbepalende situering aan de Beilerstraat, als belangwekkend onderdeel van de gevelwand tegenover het Asserbos in een niet planmatige, vroeg twintigste-eeuwse stadsuitbreiding die aansluit op de voornamelijk negentiende-eeuwse bebouwing in de ‘paleizenbuurt’ in Assen;
- vanwege de ensemblewaarde van het dubbele herenhuis met de naastgelegen dubbele herenhuizen Beilerstraat 145-147 en Beilerstraat 149-151 die eveneens zijn aangewezen als provinciale monumenten
Gaafheid
- vanwege de hoge mate van gaafheid van het exterieur van het dubbele herenhuis;
- vanwege de waarde van het dubbele herenhuis in relatie tot de hoge mate van gaafheid van de stedenbouwkundige context en het bebouwingsbeeld van de straatwand tegenover het Asserbos
Zeldzaamheid
- vanwege de redelijke mate van zeldzaamheid van het dubbele herenhuis in de provincie Drenthe in relatie tot de voornoemde cultuurhistorische, architectonische en stedenbouwkundige kenmerken.